Bouwen met Staal | Veelzijdig, flexibel, duurzaam Bouwen met Staal

Zomerse vaarroute door Noord-Holland langs inzendingen Nationale Staalprijs

Veel mensen vieren vakantie in eigen land. Daarom deze zomerse vaarroute die voert langs inzendingen Nationale Staalprijs en andere bezienswaardigheden in Noord-Holland.

« terug naar Evenementen
foto: Ron Bie Media
Afb. links: Tijdelijke beweegbare verkeersbrug (foto: Ron de Bie media). Afb. rechts: Stelling van Amsterdam (afb.: stellingvanamsterdam.nl).

Deze route (download hier de vaarroute, de cijfers tussen haakjes in deze tekst corresponderen met de cijfers op de kaart) start in het idyllische Westknollendam waar de tijdelijke beweegbare verkeersbrug van de N246, genomineerd in de categorie Duurzaamheidsprijs, lag. Janson Bridging en Dura Vermeer ontwierpen een volledig herbruikbaar systeem, dat breed inzetbaar is voor volgende projecten. De brug is opgebouwd uit losse componenten, volledig demontabel en remontabel op een andere locatie. Een toonbeeld van circulair bouwen. We schreven dat de brug hier 'lag', want deze ligt er inmiddels niet meer en is vervangen door de permanente oplossing, de Prinses Amaliabrug (1). Deze basculebrug met een lengte van 71,2 m en val van 27 m is vorig jaar augustus ingevaren en gemonteerd.

Van de Tapsloot varen we noordwaarts over de Markervaart. We komen langs Marken-Binnen met het gelijknamige fort, dat deel uitmaakte van de Stelling van Amsterdam (2) en dat u nu kunt afhuren voor feesten en partijen. Bij De Woude passeren we het motorveerpont tussen De Woude en de Starnmeerpolder. Verder noordwaarts langs de N246 vaart u uiteindelijk het Noordhollandsch Kanaal op. Rechts ziet u het zusje van de Prinses Amaliabrug, namelijk de Kogelpolderbrug (3). Eveneens een basculebrug met een val van 26,7 m die eerder dit jaar in gebruik is genomen. U kunt ook een stukje terugvaren om het Alkmaardermeer op te gaan. In beide gevallen is het goed om even pauze te houden in de haven van Akersloot (4).

foto: NOS
Afb. links: AZ-stadion (foto: NOS). Afb. rechts: Bedrijfsgebouw EFC (afb.: Brtarchitecten).

We hervatten vanuit Akersloot de tocht noordwaarts over het Noordhollandsch Kanaal in de richting van Alkmaar. Al snel passeren we het motorveerpont Akersloot-Schermerdijk. Aan uw rechterhand ziet u een van de beroemde droogmakerijen uit de zeventiende eeuw, namelijk de Schermer (5). Links doemt Alkmaar op met aan de zuidzijde van de stad, helaas niet te zien vanaf het water, eerst bedrijfsgebouw EFC op industrieterrein Boekelermeer en iets verder het AFAS-stadion (6), dat onderwerp is van Online Leren van Instortingen. Iets verderop ligt de Leeghwaterbrug (7). Deze kloeke basculebrug is geheel gerenoveerd en onlangs heropend. Tijdens de hittegolf begin augustus was de brug door uitzetting vanwege de hoge temperatuur tijdelijk in storing. Wat wil je met die tropische temperaturen!

Bij de splitsing van het Noordhollandsch Kanaal en het Kanaal Omval-Kolhorn varen we links het Noordhollandsch Kanaal af (13). Bij de Accijnstoren varen we naar rechts, langs het veerpontje tussen de Eilandswal en de Bierkade met een rij monumentale panden met lijstgevels en klokgevels. Om de hoek bij het Victoriepark doemt de volgende basculebrug op: de in 2009 geopende en onlangs gerenoveerde (tweede) Friese Brug (8). We varen aan de oostzijde langs de binnenstad naar de Victoriebrug (9) die in 2016 deelnam aan de Nationale Staalprijs. Deze strak belijnde, minimalistische basculebrug zonder kelder contrastreert fraai met de naastgelegen groengeverfde stalen hefbrug voor het spoor. Omdat de Victoriebrug een tijd lang omhoog stond en vanwege een technisch defect niet naar beneden kon heet deze brug in de volksmond ook wel de 'Viagrabrug'. Het euvel is inmiddels verholpen. Vervolgens varen we terug naar de binnenstad voor een rondvaart over de Oude Gracht en de singels aan de zuidzijde.

foto: Nationale Staalprijs
Afb. links: Victoriebrug (foto: Syb van Breda & Co). Afb. rechts: Nelson Mandelabrug (afb.: Royal HaskoningDHV).

Vlak nadat u bent gekeerd, ziet u twee opvallende moderne gebouwen aan uw rechterhand op het Kanaalschiereiland. Eerst de brandweerkazerne NBHW die in 2011 een eervolle vermelding kreeg in een Europese prijsvraag voor duurzaam en energiezuinig bouwen. Daarna het in 2019 volledig gerenoveerde stadskantoor, dat volledig op het Nieuwe Werken is ingedeeld. "Als gevolg daarvan gebruikt iedere medewerker het hele gebouw op een dag, waardoor de kans op ontmoeting en synergie toeneemt en mensen extra bewegen."

Bij het Afgesneden Kanaalsvlak, vlak voor het Stadskantoor kunnen we afmeren om te voet de binnenstad van Alkmaar te verkennen (10). Of u neemt de sloep om een mini-rondvaart door de Oudegracht en over de zuidelijke singels te maken. Ga onder de Kanaalkade door en vaar langs de Geestersingel naar de Scheteldoekshaven. Daar vaart u de Lindegracht op die in het verlengde ligt van de Oudegracht (11). Vervolgens vaart u via de Schelphoekgracht de Baansingel op. Vanaf de Nieuwlandersingel wordt het architectonisch interessant met nummers 53, 54 en 55 de villa's Schoonzicht, Emma en Parkzicht met fraaie Art-Nouveaugevels (12). Via de Singelgracht vaart u terug naar de aanlegplaats.

Teruggevaren varen we links het Kanaal Omval-Kolhorn op (13). Eerst komen we onder de brug van de Nieuwe Schermerweg door, vervolgens de Kerkbrug bij Oudorp en de brug onder de N508. Als u deze vaartocht in het voorjaar doet, in de mast klimt en naar rechts kijkt, wordt u beloond met een kleurrijk panorama. De bollenvelden in de Kop van Noord-Holland zijn zelfs groter dan die in de Bollenstreek en minstens zo imposant (14). Het kanaal was met zijn grote diepte en rechte oevers helemaal toegesneden op de scheepvaart. Om de visstand gevarieerder te maken zijn enkele jaren geleden natuurvriendelijke oevers aangelegd. Dit zijn flauwe oevers met veel plantengroei, waar de kleinere soorten beschutting vinden en die tevens als kraamkamer kunnen dienen (15).

Langs Alkmaar gevaren stuiten we op de Nelson Mandelabrug (16). Deze ranke tafelbrug verbindt bedrijventerrein Beverkoog in Alkmaar met de Westerweg (N242) in Heerhugowaard. Het was ten tijde van indiening voor de Nationale Staalprijs 2016 de grootste beweegbare brug ter wereld met een vezelversterkt kunststof (vvk) val die geschikt is voor gemotoriseerd verkeer. Hier kunt u de keuze maken om door te varen naar het noorden, naar het unieke eiland-rijke Oosterdelgebied of nog verder naar het IJsselmeer of de Waddenzee. Of om terug te varen naar het startpunt bij Westknollendam.

foto: Nationale Staalprijsfoto: Nationale Staalprijs
Afb. links: Stolperophaalbrug (foto: Zwarts & Jansma Architecten). Afb. rechts: Melkwegbrug (afb.: Jeroen Musch).

Twee juweeltjes van bruggen in Noord-Holland die niet op deze route liggen:

  • de Stolperophaalbrug in Schagen. Het val, de hameistijlen en de balansen van de ophaalbrug zijn uitgevoerd in staal. Het ontwerp van de verkeersbrug is sierlijk en slank. De nieuwe brug is ontworpen voor een levensduur van 100 jaar en is daarmee toekomstbestendig en voldoet aan alle huidige eisen. Gekozen materialen en conservering zijn op levensduur afgestemd om onderhoud te minimaliseren. Tijdens detaillering zijn steeds afwegingen gemaakt om vuilophoping en waterinsluiting te voorkomen.

  • de Melkwegbrug in Purmerend. Twee stalen bruggen, die vloeiend in elkaar overlopen en zo één geheel vormen. De fietsers kruisen het kanaal met een slinger, die voldoende lengte maakt om de hellingshoek van het fietspad te beperken. Voetgangers gaan met een boog van ruim 12 m over het kanaal.