De BNA heeft de resultaten van haar Conjunctuurmeting najaar 2025 naar buiten gebracht. Over de heersende en verwachte marktsituatie blijken de ondervraagde architecten in meerderheid gunstig gestemd, zij het met terughoudendheid.
De BNA (Koninklijke Bond van Nederlandse Architecten) organiseert de conjunctuurmeting tweemaal per jaar, onder architectenbureaus die bij de branchevereniging zijn aangesloten. Ook ditmaal hebben zij vragen beantwoorden over conjuncturele aangelegenheden als de voorziene groei of krimp van de werkvoorraad, verwachte omzetstijging of -daling, het perspectief op nieuwe opdrachten, maar ook de mogelijke belemmeringen bij het ontwerpwerk.
Verreweg de meeste architectenbureaus zijn best te spreken over de actuele situatie in de bouwmarkt. Vier van de tien ondervraagde bureaus typeren de situatie als ‘goed’, vijf van de tien geven de kwalificatie ‘redelijk’. Gemiddeld genomen komt de werkvoorraad bij de bureaus op 4,9 maanden. Dat is iets minder dan in het voorjaar van 2025. Toen was er gemiddeld voor 5,3 maanden werk voor handen.
Werkvoorraad en belemmeringen
Net als bij de voorjaarsmeting geeft een krappe meerderheid van de bureaus blijk van een ‘normale’ werkvoorraad; zo’n 20 procent meent over een ‘grote’ voorraad te beschikken. De werkvoorraad ligt al enkele jaren op een vergelijkbaar niveau. Alleen in 2022 deed zich een piek voor (6 maanden werk).
Al sinds het voorjaar van dat jaar geeft zo’n tweederde van de bureaus te kennen, onmiskenbaar belemmeringen te ervaren bij de werkzaamheden. In het najaar 2025 is dat niet anders. Dik 60 procent laten weten hinder te ondervinden van trage vergunningverlening door gemeentelijke overheden, stagnatie bij ontwikkelende partijen, bezwaarprocedures en milieuregelgeving. Een ruime meerderheid (71 procent) gaat er vanuit dat de regeldruk de komende jaren verder zal oplopen.
Voorzichtig optimisme
Niettemin worden de meeste vragen over de (nabije) toekomst met voorzichtig optimisme beantwoord. Zo voorziet 40 procent van de bureaus een groei van de omzet en 33 procent een toename in opdrachten. Veel van die opdrachten zouden kunnen komen van projectontwikkelaars en daarbij zou ’t vooral kunnen gaan om transformatie, renovatie, hergebruik of verduurzaming. De sectoren woningbouw en mixed-use bouw bieden volgens de architecten de beste perspectieven op groei. In deze sectoren zijn veel bureaus van oudsher ook het meest actief.
Uit de conjunctuurmeting blijkt verder dat vier op de tien bureaus (wel eens) meedoen aan een Europese of Nederlandse aanbesteding. Doorgaans zijn dat wel de grotere bureaus, met meer dan 5 vaste medewerkers. Van de kleinere bureaus neemt slechts 22 procent deel. Voornaamste redenen om niet (meer) te participeren, zijn de hoge deelname-eisen en -kosten en een gebrek aan capaciteit. Grotere bureaus halen zo’n 16 procent van hun omzet uit aanbestedingen. Bij kleinere bureaus is dat aandeel een stuk kleiner: 5 procent.
