Volgende week introduceert de Europese Unie het voorstel voor de Industrial Accelerator Act, ook wel bekend als de ‘Made in Europe’-wet. De act omvat een verzameling regels waarmee de EU de Europese industrie ondersteunt bij de transitie naar klimaatvriendelijk produceren en tegelijkertijd helpt om concurrerend te blijven, vooral met externe economische grootmachten als Verenigde Staten en China. Aan koolstofarm staal is een centrale plek toebedacht.
De Industrial Accelerator Act (IAA) wordt waarschijnlijk woensdag 25 februari, naar buiten gebracht als wetsvoorstel van de Europese Commissie. De IAA maakt deel uit van de Clean Industrial Deal (CID) die in februari vorig jaar is gesloten.
Als de wet er komt, zijn de overheden en (semi)publieke instellingen in de lidstaten voortaan verplicht om bij (publieke) inkoop van staal en staalproducten ervoor te zorgen dat minimaal 25 procent van dat staal ‘groen’ is. Voor aluminium is een vergelijkbaar vereiste in de maak. De IAA richt zich in het bijzonder op industriële materialen als staal en beton omdat bij de fabricage, bewerking, toepassing en via recycling en reuse nog veel milieuwinst valt te behalen.
Leadmarkets voor duurzame industriële producten
De act kent drie, onderling samenhangende hoofdaandachtsgebieden. Allereerst wil de EU via de act de autorisatieprocessen voor verduurzamingsprojecten binnen de energie-intensieve industrie vergemakkelijken en versnellen. Daarnaast moet de vraag naar milieuvriendelijke industriële producten, zoals koolstofarm staal, worden gestimuleerd. Daartoe lanceert de act een stelsel aan gemeenschappelijke, uniforme criteria voor het beoordelen van de duurzaamheid, levensduur, circulariteit en veiligheid van de producten. De act heeft daarbij vooral de bouw- en automotive sector in het vizier.
Ook voorziet de act in een Europees productlabel dat afnemers informeert over de milieuprestaties van het product. Als de wet van kracht wordt, is het label direct van toepassing op staal en staalproducten. Even later volgt beton (cement).
Met het productlabel en de eenduidige beoordelingscriteria hoopt de EU ‘lead markets’ te creëren waarin een substantiële, robuuste vraag bestaat naar duurzame industriële producten en halffabricaten. Dat zal volgens de EU de ontwikkeling en toepassing van duurzame productiemethoden en -technieken binnen de industrie stimuleren en verbreden. Op termijn wordt de industrie dan ook minder afhankelijk van overheidssteun.
Grote uitdaging
‘De EU moet strategisch handelen om haar industriële basis veilig te stellen en verder te versterken’, stelt de Europese Commissie in het voorstel van wet. ‘Daartoe moet de unie ervoor zorgen dat de klimaattransitie de motor van industriële welvaart wordt in plaats van een bron van de-industrialisatie.
Als ’t gaat om staal, ziet de EU de meeste heil in de inzet van schroot, elektro-ovens en groene waterstof voor het verduurzamen van de productie. Het terugdringen van de emissies uit de fabricage van staal is een van de grootste uitdagingen van deze tijd, meent de EU. Technieken voor de productie van groen staal zijn in Europa doorgaans nog niet of op nog te beperkte schaal geïmplementeerd.
Zo loopt bij Tata Steel in IJmuiden het verduurzamingsproject Heracless – Groen Staal, dat voorziet in toekomstige vervanging van het traditionele oxystaalproces op basis van steenkool door het maken van groen staal met behulp van de Direct Reduced Iron (DRI)-technologie met inzet van aardgas en op termijn (groene) waterstof en het Electric Arc Furnace-proces op basis van schroot en aangedreven met elektriciteit uit zon en wind. De bestaande Kooks- en Gasfabriek 2 en Hoogoven 7 maken dan plaats voor een nieuwe DRI-fabriek en de daaraan gekoppelde elektro-ovens. Deze transitie moet resulteren in een vermindering van de CO2-emissies met zo’n 40 procent, ten opzichte van het huidige niveau. In absolute zin komt dat neer op 5 megaton per jaar.
Algemene verwachting is dat het voorstel voor de Industrial Accelerator Act (IAA) ’t wel gaat halen. Twee jaar na inwerkingtreding vindt een evaluatie plaats met waarschijnlijk een aanscherping van de regels. Via deze webpagina van het Europarlement blijft u op de hoogte van de ontwikkelingen.
