De digitale economie heeft servers nodig. Servers hebben datacenters nodig. Door de groeiende bedrijfsmatige inzet van AI, big data, internet of things en robotisering groeit ook de behoefte aan huisvesting voor de benodigde, gedeelde ‘hardware’. Hierdoor vormen datacenters onderhand een nieuw segment van de utiliteitsbouw. Dit nieuwe segment vertoont gelijkenissen met vertrouwde onderdelen zoals productie- en logistiek vastgoed (fabrieken, werkplaatsen, magazijnen, distributiecentra). Maar datacenters brengen wel een andere bouwopgave met zich mee.
De digitale economie maakt sinds enkele jaren een stormachtige ontwikkeling door, wereldwijd en in Nederland. In de wereld wordt tot 2030 naar verwachting ruim 5.200 miljard dollar geïnvesteerd in IT-infrastructuur. Alleen al dit jaar trekken de grote Amerikaanse techbedrijven er gezamenlijk zo’n 700 tot 750 miljard dollar voor uit.
In ons land vertaalt deze ontwikkeling zich in flink meer vraag naar IT-vermogen. Momenteel ligt dat op ruim 1,5 gigawatt. De Dutch Data Center Association verwacht binnen afzienbare tijd een toename naar zo’n 2,8 gigawatt. Daarbij worden datacenters ‘de fysieke onderlaag van de nieuwe economie’, zoals de NVM ’t stelt in haar jongste Business Magazine.
Installaties voorop
Datacenters hebben ondertussen al een substantieel aandeel in de totale productie van de utiliteitsbouw in Nederland. De utiliteitsbouw heeft er eigenlijk een segment bijgekregen. Dat nieuwe segment onderscheidt zich van de andere, bestaande u-bouwsegmenten door de toch wel ándere vraag en bouwopgave.
Bij een datacenter draait ’t vooral om wat er in moet; om de installaties en niet zozeer om de bouwkundige afwerking of indeling, of het interieur. Een datacenter is driekwart installatie en een kwart gebouw, wordt weleens gezegd. Voor opdrachtgevers, eigenaren, beheerders en gebruikers zit de waarde van een datacenter primair in de energievoorziening, koeling, ventilatie, noodstroomvoorziening, toezicht en inspectie, zodat de servers dag en nacht in bedrijf blijven.
Hoe eerder, hoe beter
Een datacenter vraagt ook om een hoog tempo van bouwen. Uiteraard wordt dat verlangen ook gekoesterd in andere takken van utiliteitsbouw, zeker bij bijvoorbeeld kantoren voor de markt. Hoe hoger het bouwtempo, hoe eerder de oplevering en ingebruikname, hoe eerder opbrengsten uit verhuur of verkoop. Bij een datacenter luistert de bouwsnelheid nog nauwer. Een datacenter moet geld verdienen. Elke maand eerder opleveren, is een maand meer inkomsten.
Het bouwen van datacenter moet dan ook snel, voorspelbaar en beheersbaar gebeuren. Geprefabriceerd, gestandaardiseerd en modulair bouwen is daarmee de aangewezen methode.
Belemmeringen
Gebouwen voor de digitale economie vormen al een serieus segment van de Nederlandse utiliteitsbouw en dat segment blijft in omvang toenemen, melden zowel Dutch Data Center Association als de NVM. Beide organisaties waarschuwen niettemin ook voor obstakels en limieten.
Een datacenter heeft doorgaans een grote kavel nodig met een ‘zware’ aansluiting op het elektriciteitsnet. Dergelijke kavels zijn echter schaars, zo ook de ruimte op het net. In drukke, relatief dichtbebouwde regio’s staan datacenters in dezelfde wachtrij voor capaciteit op het net als bedrijfsgebouwen en woningen.
De rem op datacenter wordt echter evenzeer veroorzaakt door trage vergunningsverlening en het tekort aan vakmensen binnen de techniek en de bouw. Bovendien is het de vraag of de bouwsector de snelheid van bouwen die binnen dit nieuwe segment wordt geëist, ook daadwerkelijk kan ‘leveren’.
Perspectieven
Bedrijven die zich uitsluitend op de laagste prijs onderscheiden, staan binnen dit segment al op voorhand met 1-0 achter. Wie prefabriceert, assembleert, efficiënt organiseert, vertraging voorkomt en risico’s verlaagt, sluit aan op de logica van opdrachtgevers in dit segment.
Met de verwachte groei van het bouwsegment, zal ook meer grootschalig en expliciet industrieel, gestandaardiseerd en modulair worden gebouwd. Als dat in dit segment zijn vruchten afwerpt, in termen van snelheid, beheersbaar én kwaliteit, zou dat het industrieel, gestandaardiseerd en modulair bouwen in andere segmenten nog vaster in het zadel zetten en een extra impuls kunnen geven.
- De Dutch Data Center Association heeft onlangs onderzoek uitgevoerd naar de ‘State of the Dutch Data Centers’. Het onderzoeksrapport is aan te vragen via de website van DDCA.
- Ook de NVM belicht de stand van zaken rond datacenters in het licht van de ontwikkeling van AI in de jongste editie van het NVM Business Magazine. Daarbij wordt ook ingegaan op de rol van datacenters bij netcongestie. Zijn datacenters een deel van het probleem of een deel van de oplossing? Het magazine is hier te downloaden.
