Nederlandse bedrijven en kennis- en onderzoeksinstellingen trekken profijt van Horizon Europe, zo blijkt uit een tussentijdse evaluatie van RVO. Sinds de instelling van het Europese subsidieprogramma in 2021 hebben Nederlandse ondernemingen en organisaties bij elkaar al ruim 5 miljard euro aan subsidiegelden binnengehaald voor R&D-projecten, onder meer op het gebied van digitalisering en verduurzaming.
Het Horizon Europe-programma is vijf jaar geleden opgezet door de Europese Commissie om onderzoeks- en innovatieprojecten, zowel groot- als kleinschalig, financieel te ondersteunen. De projecten kunnen variëren van fundamenteel (technisch) onderzoek tot de marktintroductie van vernieuwende technologieën, diensten en producten. De doelgroep is breed: startups, midden- en kleinbedrijven, multinationals, maar ook gemeentelijke en regionale overheden, maatschappelijke organisaties en onderzoeks- en kennisinstellingen. De bedrijven en organisaties dienen binnen de EU te zijn gevestigd.
Nog lang niet afgelopen
Inmiddels staat Horizon Europe te boek als het belangrijkste subsidieprogramma binnen de EU met een totaalbudget van 95,5 miljard euro voor de periode 2021–2027. Volgend jaar is het laatste jaar van de regeling, maar de Europese Commissie werkt al aan een opvolger, voor de jaren 2028 tot en met 2034 en met een totaal-budget van naar verwachting zo’n 175 miljard euro.
Ook bij deze tweede ronde treedt de afdeling Internationale Innovatie en Samenwerking van RVO (de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland) op als Nationaal Contactpunt voor Horizon Europe. Dat houdt in dat RVO samen met de betrokken ministeries de Nederlandse belangen vertegenwoordigt bij de Europese Commissie. Daarnaast kunnen Nederlandse aanvragers van de Europese subsidie bij RVO terecht voor advies over een projectidee, ondersteuning bij het vinden van projectpartners, trainingen en webinars, en begeleiding bij de aanvraagprocedure om zo de kans op toekenning van Horizon-subsidie te vergroten.
Nederland profiteert
Dat Nederland tot nu toe baat heeft gehad bij Horizon Europe, blijkt wel uit de evaluatie van RVO. Ongeveer een kwart van alle tot op heden verstrekte Horizon-subsidie is toebedeeld aan Nederlandse bedrijven, instellingen en organisaties. Vooral de kleinere en middelgrote bedrijven in Nederland zijn goed in staat gebleken om financiering te krijgen voor procesvernieuwing of productontwikkeling, mede dankzij internationale samenwerkingsverbanden.
In het algemeen scoort Nederland ook bovengemiddeld goed in vergelijking met andere EU-landen. Dik 21 procent van de aanvragen uit Nederland weet een goedkeuring te bemachtigen. Het gemiddelde slagingspercentage binnen Europa ligt een stuk lager (16,5 procent). Hierdoor vloeit er verhoudingsgewijs veel Europees R&D-geld naar Nederland: ruim 5 miljard euro naar een relatief klein land. Omgerekend naar inwonertal heeft Nederland per ingezetene tot op heden € 299,50 subsidie gekregen.
Onderwijs aan kop
Van de dik 5 miljard euro, tot nu toe aan Nederland uitgekeerd, is zo’n 45% ofwel 2,4 miljard gegaan naar universiteiten, hogescholen en andere onderwijsinstellingen. Nederlandse onderzoeksorganisaties ontvingen vooralsnog 857 miljoen (16% van het Nederlandse totaal), het Nederlands bedrijfsleven 1,3 miljard (25%). Van deze 1,3 miljard kwam maar liefst 1,1 miljard terecht bij het MKB.
Horizon Europe is er voor R&D-projecten op vele gebieden, van verduurzaming en klimaatbestendigheid tot digitalisering, cybersecurity en gezondheid. En bijvoorbeeld op het terrein van mobiliteit en logistiek. Zo wordt de gemeente Amsterdam via Horizon Europe ondersteund bij het project MetaCCAZE. Hierin wordt nagegaan of en hoe het transport van zwaar materiaal kan worden verhuisd van vrachtwagens op de weg naar elektrisch aangedreven binnenvaartschepen op het water. Ook andere emissievrije vervoersmodaliteiten worden tegen het licht gehouden, onder meer om het historische stadscentrum rustiger en schoner te maken.
Aan Horizon Europe hebben tot nu toe meer dan 1.250 bedrijven en organisaties succesvol deelgenomen.
